Thứ Ba, 26 tháng 8, 2014

NÉN HƯƠNG LÒNG THÀNH KÍNH DÂNG LÊN - Nguyên Đạo


Đài gương:Vạn Hiếu Cổ Danh Xưng Mục Kiền Liên Bồ Tát
Khúc Vô Thanh, Tháng Bảy

Nguyễn Ngọc Hưng – nhà thơ khuyết tật đã vượt qua cảnh đời đậm bi kịch đểlặng lẽ xanh vươn về phía mặt trời(Thơ dâng “Ngày của Mẹ”)Tác giả viết khá nhiều thơ về mẹ. Người mẹ mất sớm, từ những ngày tuyệt cùng của bất hạnh(Những năm cuối thập niên 80).


         Từ đó, trong hoài niệm khôn nguôi, tất thảy những ký ức về mẹ đã được chắt chiu gom góp, ấp ủ chưng cất rồi kết tủa vào thơ. Qua lăng kính nước mắt, những vần điệu câu chữ đã khắc họa hình tượng người mẹ quê nghèo đơn độc, một “thân cò lặn lội” với tất cả “những góc khuất tối tăm của số phận” (lời tác giả).
         Sông Vệ chảy qua đời tôi / Từ buổi mẹ qua cầu lẻ mọn / Chiếc nhẫn cầu hôn trên tay người lỏng ngón / Sợi tơ tằm vương vướng bước cô dâu (Sông Vệ).Bẽ bàng đã mở lối tự thời son trẻ, tự buổi vỡ – lòng – duyên… Với người phụ nữ – còn tủi cực nào hơn hành trình “đi biển mồ côi”:Đời mẹ hát ru toàn những nốt trầm / Bước một nhỡ nhàng bước hai dang dở / Sang bước thứ ba ít duyên nhiều nợ / Đau gì hơn nỗi vượt cạn một mình (Ngân ngấn mắt cò).Ngày mẹ sinh con không có mặt cha / Một mình mẹ quặn lòng khai nở. Không biết đãgiấu vào đâu những chùm hoa nước mắt (Vấp bóng tầm xuân)nén nỗi đau cô quả, mẹ cúi xuống, xót xa “bế lời ru gượng dậy” để rồisớm lại chiều câu hát vẫn nỉ non (Vấp bóng…).
          Nở ra từ cội cành tủi cựcnhững chùm hoa nước mắtđã được lau khô bằng muôn nụ – đóahoa nở môi con:Thơm như thể mẹ bước ra từ quả thị / Núm vú hồng hoa nở môi con (Một miền ký ức).
          Không là chất liệu sơn dầu, màu nước … trong hội họa,vệt sữa hoa văn,biểu tượng cho nỗi khó nhọc của “3 năm bú mớm” đã được “vẽ” bằng dòng sữa mẹ: “Thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ”(Quảng cáo)là nguồn nhiên liệu “nuôi thế giới này mãi mãi trường sinh”(Nguyễn Đại Bường)Một chi tiết mờ nhạt, qua con mắt thơ trở thành thi ảnh đầy sức gợi:Vãn mùa lá mẹ ơi còn tất tả / Vạt áo nhàu hoen vệt sữa hoa văn.(Lặng lẽ chốn xưa).
          Dự cảm được con đường chông chênh phía trước, mẹ ngậm ngùi “bỏ héo xuân tươi”(Nguyễn Bính)để thỏa hiệp cùng số phận:Xé trăng thề chôn chặt tuổi trúc xinh / Mẹ chẻ đòn tre gánh gồng số phận (Ngân ngấn mắt cò).Từ ấy:Đâu chỉ gập ghềnh tay nải gió đưa / Một mẹ một con lũi lầm mưa nắng (Ngân ngấn … )Mẹ vắt kiệt mình chăm bẵm cho con – một nửa hồn xác của mẹ:Rút ruột nuôi con chưa đủ yên lòng / Suốt một đời mẹ thắt lưng buộc bụng / Lưỡi lừa cá xương / miệng nhai cơm búng / Cho con phổng phao mẹ tóp teo dần (Đêm mưa nhớ mẹ).Bóp bụng nhịn thèm cấp củm nuôi con(Mái dột)(Cấp củm: Phương ngữ – Chỉ sự chăm chút, ấp ủ).Dành cho con miếng mồi ngon nhất / Tập con bay, dạy con hót thật tròn / Duyên dáng vui tươi mượt mà nhanh nhẹn / Cả cuộc đời mẹ dần chuyển sang con (Chim vịt kêu chiều).Cơm vài hột nước lưng mo / Quần xăn áo xắn lội mò quanh năm (Mùa Vu Lan nhớ mẹ).Áo cột quần xăn ống thấp ống cao / Mẹ cõng con qua lòng sông cạn nước (Sông Vệ).Những cơn mưa Đông triền miên / Giúi đời mẹ vào ngõ bùn đói lạnh / Mẹ ôm nỗi buồn đặc quánh / Mơ con ngẩng đầu / Hứng / Mặt trời xuân!(Mái dột). Giúi: Cái động từ ngỡ nhẫn tâm lạnh lùng mà khiến câu thơ gọi về bao trắc ẩn…
          Thi thoảng, giữa quãng lặng của bản trường ca áo cơm vật vã, chút niềm riêng ngỡ đã nguôi yên lại rón rén cựa mình:Mùa đông mưa bão chết cò / Ra sông mẹ đứng co ro làm gì ? / Con đò đã bứt dây đi / Nước cuồn cuộn chảy ngóng gì mẹ ơi! Mẹ ơi, mưa bão chết cò / Mà sao không chết… Những hò hẹn xưa?! (Mùa đông với mẹ). Dịu dàng mắt mẹ lá trầu xanh / Duyên cánh phượng chờ ai con nào biết! / Duyên cánh phượng héo khô từ son trẻ / Mà lá trầu mắt mẹ mãi còn xanh (Lá trầu mắt mẹ).Sau lớp tàn tro là đốm lửa / Chợt hừng lên khi bắc gió đông về (Mây trắng).
          Ngỡ đã qua cái đận gian nan, ngờ đâu “Ông Trời” giáng đòn trí mạng khiến “Con én mùa gãy cánh trước thềm xuân”:Đêm bất ngờ ập xuống tuổi hai hai / Con quằn quại, mẹ thất thần đau đớn / Cơn quái bệnh như Ôn thần hung tợn / Ném nhà ta vào bão tố hãi hùng (Ngân ngấn …).Mỏi mòn chiến đấu trong thế trận mới không cân sức, mẹ buông tay trước nghiệt ngã phận đời:Chưa chín đã rơi quả mẹ não nùng / Quay quắt hạt mầm con văng khắp nẻo…(Ngân ngấn …).Rồi lặng lẽ đêm tràn qua ổ tối / Mẹ ra đi trong tiếng lá xạc xào (Chim vịt…).Cơ cầu một chấm nhân sinh:Hai vai mẹ một đời đỡ núi / Sống gánh nhọc nhằn / Chết đội oan khiên(Mùa Vu Lan nhớ mẹ). Đa đoan nỗi mình “Trời bắt tội”, lại quắt quay nỗi mẹ hành trình hóa thân:Tử quan mẹ dốc ngước đầu / Dương trần con lửng hố sâu treo mình (Mùa Vu Lan nhớ mẹ) Để con sống xuôi góc bể đầu non / Rất có thể mẹ thọ hình treo ngược / Một nghiệp sâu dẫu nguyện cầu chín thước (*) / Tăng lữ mười phương đâu dễ độ người  (Bông hồng trên ngực con) (Phật cao cửu xích, ma cao nhất trượng. (*) Kinh Phật)
          Rồi đã tháng đã năm mẹ trắng một trời mây để niềm đau mãi xanh cùng năm tháng …
          Chiều – tự thân đã dung dưỡng nỗi u hoài. Nỗi u hoài đổ bóng xuốngNgôi nhà thơm tuổi ấu thơ / Ngày xưa xanh nắng / bây giờ xanh rêu (Chín chiều),một chiều hoài niệm dẫn lối tâm tư …Hũ dưa cải muối ngày xưa / Nhớ bàn tay mẹ sớm trưa bọt trào / Bông râm bụt nép bên rào / Còn đỏ mắt đợi mẹ vào lối sân / Thềm rêu thầm giữ dấu chân / Vách thầm giữ bóng / Chăn thầm giữ hơi / Chiều / Rưng mắt lệ đầy vơi / Giọt dài giọt ngắn / Mẹ ơi / Khóc thầm (Gốc mai đôi).Trong khắc khoải, mẹ trường trú trong lòng tác giả, hắt bóng qua mọi cảnh – vật … Đồng cảm nỗi người, chúng cố lưu giữ, “Save” lại vết tích dấu yêu đã về cùng cát bụi:Thềm rêu thầm giữ dấu chân / Vách thầm giữ bóng / Chăn thầm giữ hơi…(Học cách lưu dấu của người xưa: Đập cổ kính ra, xếp tàn y lại…) Điệp ngữ “thầm” trong cặp lục bát cắt thành 3 câu thơ như một mặc niệm ngậm ngùi: Cảnh cũ còn đây, MẸ TA XƯA đâu tá!
          Cùng hũ cải dưa sớm trưa “trào bọt lệ”, hoe – đỏ – con – mắt - hoa (thay cho ước lệ con – mắt – lá) đã vào hùa làm mờ sương “những con mắt trần gian”!
          Lần nữa, miệng bình vôi lại cám cảnh(Lá trầu để miệng bình vôi há hoài – Miệng bình vôi):Cơi trầu ống ngoáy nằm lăn lóc / Ngổn ngang tơ nhện giăng xà / Miệng bình vôi há hốc / Không thốt nổi lời xót xa (Tết không hiền mẫu). Cái miệng há hốc ấy là bao dấu chấm cảm, chấm lửng trong văn bản cái bi khúc Đoạn Trường… Vô Thanh(Phạm Thiên Thư).
          Khúc – vô – thanh ấy là …Nước mắt tuôn trào / Thành suối / thành sông / thành mênh mông biển cả / thành câu thơ tan băng mềm đá … (Gọi hồn)khiến choDay phía nào cũng trăng xiêu bóng ngã (nguyên văn: bóng ngã trăng xiêu – Chim vịt… )Nỗi nhớ mẹ mang cả thiên hà nước / Lênh láng vui buồn trút xuống tim con. (Đêm mưa nhớ mẹ).
          Dư ba khúc – vô – thanh ấy khiến tâm thế xiêu lạc: …như đứa trẻ lạc rừng đêm mất tích / Rơi vào thẳm sâu tuyệt cùng u tịch (Gọi hồn). Là niềm thống hốiRung động cả mười phương ba cõi (Gọi hồn). Là ngọn tam muội hỏa, thiêu đốt cả không gian thời gian:Ruột đau … đau chín cả chiều!!!(Tựa bài thơ).
          Vĩ Thanh:
          Vượt lên trên cấp độ xót đau thường tình, nỗi trầm thống của chiếc “Lá xanh khóc lá vàng rơi vội” khiến ta ngậm ngùi “Tin buồn từ ngày mẹ cho mang nặng kiếp người”(Trịnh Công Sơn): Ca từ, giai điệu mang mang nhè nhẹ mà trĩu nặng ột thông điệp! Mỗi hạt - bụi - người là một dấu chấm cảm trong văn bản cuộc đời. Dấu chấm cảm ấy trót hẩm hiu duyên phận, đã vắt kiệt mình truyền nhựa sống cho chồi xanh côi cút. Vượt qua quãng dài tăm tối, con đường phía trước chớm rạng ánh sáng, bỗng rơi vào hố tuyệt vọng khi bất hạnh ập đến. Cơn ác bệnh đã bẻ vặn đứa con trở nên dặt dẹo rồi đốn ngã người mẹ theo nghĩa cụ thể nhất.
          Những năm tháng “ở trọ trần gian”, đầu đội vai mang bao nỗi cơ cầu, mẹ chưa lần chạm tay hạnh phúc.Tiếc là mẹ không còn bên con nữa (Ngân ngấn…).Giá như mẹ vượt qua được cao trào của tấn bi kịch đời, để còn kịp thấyCái thằng chỉ biết thơ với thẩn / Nằm một góc nhà tán chuyện càn khôn (Thơ dâng “ngày của Mẹ”)nay tuyChưa thật xum xuê đã vững cây đời.Thì đâu đến nỗiMỗi buổi gió rưng mỗi chiều sương ứa / Bóng xưa về ngân ngấn mắt cò con…
                                                                   
Bà Rịa - Vũng Tàu ngày 16.07.2014
Nguyên Đạo

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Cám ơn bạn đã thảo luận!