Thứ Năm, 19 tháng 6, 2014

Ngộ nhận? - Trần Hoàng Vy


“NGỘ NHẬN” ?

UỐNG RƯỢU VỚI ĐĨ

Em nói với ta em là con đĩ về chiều.
Ta tên bá vơ cũng trách đời mạt vận.
Cùng gặp nhau trên bước đường lận đận,
Ta chán hải hồ, em chán tiếng yêu.

Em ở lầu xanh, mà tâm hồn thánh thiện,
Kẻ ở lầu hồng chưa chắc gái thuyền quyên.
Mang áo rách vai cũng vẫn là hảo hán,
Đội mũ ô sa đâu phải chẳng thằng hèn!

Đời bỏ ta, em mời ta lít rượu,
Đời bỏ em, ta lại uống say mèm.
Bao son phấn  em quăng vào quá khứ,
Chuyện giang hồ ta gởi lại đàn em.

Đêm qua tiếp khách, sáng em mời uống rượu
Dắt tay nhau ra quán bụi đời.
Viêm màng túi nên trả tiền không đủ,
Cầm thẻ nhà văn, chủ quán đéo thèm coi!

Ta lại vắt óc kiếm tiền mua rượu,
Em lại ra đường rước khách để mua cơm.
Cơm, rượu ngày nay sao quý như vàng ngọc,
Ta xót xa, em nhức nhối  từng đêm!

Em thổn thức khóc trọn đời làm đĩ,
Ta xót thương cho một kiếp giang hồ.
Em, vợ ngàn người mà không ai tri kỉ,
Ta, mấy cuộc tình chưa đẹp một câu thơ!

                                           Kha Tiệm Ly


RƯỢU VỚI GIANG HỒ

Em sức đâu nhớ ai đen ai bạc
Đời cóc cần, em cóc cần đời.
Còn ta biết thân ta là hạt cát,
Nên mượn cõi nầy sống tạm chút chơi

Em chẳng ngại nói mình là gái điếm,
Tiền trao cháo múc chuyện bình thường.
Ta nghèo sạc móng lại bày trò sĩ diện,
Bởi lỡ làm con đĩ văn chương!

Cả thế giới với em chưa đủ lớn,
Ta bị phụ tình mà bản mặt buồn rơn!
Uống đi anh, mình – hai tên liều mạng,
Thì sá chi ba thứ rượu pha cồn!

Ánh mắt em chợt rơi vào đáy cốc,
Ta định mang về ôm chút mông mênh.
Mà về đâu, khi mịt mờ gió lốc,
Khi dặm ngàn Hồ Hán đất buồn tênh?
                                     Kha Tiệm Ly

Lời bình của TRẦN HOÀNG VY

     Ông bạn già Kha Tiệm Ly ( KTL), người chuyên làm phú, viết hịch cùng với những bài thơ “hoài cổ”, mang mang bầu hạo khí của kẻ lãng du, giang hồ, lại có lúc ngông ngạo, “khoe đời” bằng những bài thơ mang hơi thở của đầu thế kỷ…XX, là “ Uống rượu với đĩ” và “ Rượu với giang hồ”, bị một vài “kẻ sĩ” ngộ nhận “ Uống rượu với đĩ tức là… đĩ” không phải “đĩ đực” ( xin lỗi) mà là “đĩ văn chương” mới lạ chứ?
     Bàn chuyện về rượu, Kha tiên sinh chưa phải là kẻ… bét nhè, mềm môi, nát rượu. Rượu với KTL chỉ là thi hứng, tiêu khiển và có khi cũng chỉ để giải sầu. Cả hai bài thơ đều nói về “uống rượu”, và uống với “đĩ”, “gái giang hồ”. Sự “hiện thực” thế nào chưa rõ, song tất cả chỉ là “cái cớ” để người thơ muốn nói một cái gì đó “khác” ngoài rượu: “Em ở lầu xanh, mà tâm hồn thánh thiện,/ Kẻ ở lầu hồng chưa chắc gái thuyền quyên./ Mang áo rách vai cũng vẫn là hảo hán,/ Đội mũ ô sa đâu phải chẳng thằng hèn!” . Những từ ngữ, hình ảnh cường điệu của thi pháp nói quá, đã được KTL vận dụng vào thơ như : “ Con đĩ về chiều, ta tên bá vơ, vắt óc kiếm tiền mua rượu, ra đường rước khách để mua cơm…” hay tự khẳng định: “Em chẳng ngại nói mình là gái điếm,/ Tiền trao cháo múc chuyện bình thường./ Ta nghèo sạc móng lại bày trò sĩ diện,/ Bởi lỡ làm con đĩ văn chương!”  cũng chỉ là sự phủ định của phủ định, khi nhà thơ hạ bút: “Em thổn thức khóc trọn đời làm đĩ,/ Ta xót thương cho một kiếp giang hồ./ Em, vợ ngàn người mà không ai tri kỉ,/Ta, mấy cuộc tình chưa đẹp một câu thơ!” , một cảm thông đau đáu, chia sẻ một thân phận trước dâu bể cuộc đời, phải đâu là tự hạ thấp phẩm giá con người xuống ngang hàng “con đĩ”? Bài thơ tự sự mà đâu phải tự sự?, chua sót, đau đớn, mĩa mai theo “tiếng gằn” hừ hè của loại thơ cổ, cho dù có câu thơ… rất mới mà tục: “Viêm màng túi nên trả tiền không đủ,/ Cầm thẻ nhà văn, chủ quán đéo thèm coi!” . “Viêm màng túi, thẻ nhà văn” hay “cóc cần, nghèo sạc móng” chỉ có ở bây giờ. Cái từ “ đéo’ nếu thay bằng “đếch” chắc sẽ vơi bớt đi hằn học?
     Thơ mượn… cổ, “nhái cổ” tất nhiên có điển tích, từ cổ  “ ô sa, dặm ngàn Hồ Hán”, chứa những ẩn tình, ẩn ý cũng không thể “diễn nôm” để mà quy chụp. Cụ Nguyễn Du cũng đã từng thương xót một nàng Đạm Tiên gái lầu xanh: “ Sống làm vợ khắp người ta/ Đến khi chết xuống làm ma không chồng”, nay KTL “hạ thấp mình” để than: “Em, vợ ngàn người mà không ai tri kỉ,/Ta, mấy cuộc tình chưa đẹp một câu thơ!” cũng là thể hiện sự cảm thông rất nhân văn của một người nghệ sĩ, có lúc đắm chìm trong sự “thương vay, khóc mướn” thì sao lại thô thiển, hời hợt đến “đánh đồng” tác giả với nhân vật nghệ thuật của mình?...
     Chỉ có thể nói: Hai bài thơ hay nhưng chưa thật hoàn hảo về mặt thi pháp. Ý tứ xem ra cũng nhiều người đã khai thác, vậy mà vẫn có “ngộ nhận” mới thật buồn làm sao!...

Vàm Cỏ Đông, tháng 6/ 2014

T. H. V


1 nhận xét:

  1. Nếu nói Văn học là phản ảnh hiện thực khách quan của cuộc sống, thì bài thơ Uống Rượu với Đĩ và Rượu với Giang Hồ của Kha Tiên Sinh quả thật là một minh họa sống động, thực tế!

    Bài Bình của anh Trần Hoàng Vy rất hay.bén nét
    Cảm ơn hai tác giả đã thêm gia vị cho cuộc sống, cho thế giới văn chương thêm nhiều phương vị đẹp, sáng lên từ những góc khuất tưởng chừng như rất trần trụi từ cuộc sống này!

    Kinh chúc hai nhà thơ An Lạc và có nhiều Thi Hứng
    Thân ái,
    Lê Liên

    Trả lờiXóa

Cám ơn bạn đã thảo luận!