Thứ Hai, 12 tháng 5, 2014

TÀO LAO VỚI LÝ NGẠO ĐỜI - KHA TIỆM LY - Châu Thạch



  

LÝ NGO ĐI
Kha Tiệm Ly 
 
Chẳng có bầu mà tự nhiên muốn ói, 
Chẳng phải thằng điên sao đột ré lên cười. 
Rượu uống suông, uống một mình quen thói, 
Nhức tai nghe con két nói tiếng người!  

 Nhân cách một đời người còn rao bán, 
 Còn thơ ta muốn bán chẳng ai mua. 
 Lỡ dạy học trò cái Tâm trong sáng,
 Nên vào đời đứa thiệt đứa thua!

Chẳng bằng, bọn tự xưng kẻ sĩ,
Bôi tro, muối mặt riết thành quen
Đứa háo lợi háo danh, đạp chà sĩ khí
Ôm đống bạc tiền bất kể trắng đen.
Đứa mượn chút văn chương lếu láo,
Làm mặt mo che đậy cái tâm hèn!

Thương học trò ta:
Em “kiến nghĩa bất vi vô dõng giả”
Cho đời nầy còn có Lục Vân Tiên.

Lại thương em bút nghiên không thỏa chí,
Gồng gánh lên rừng đốt củi làm than.
Em chờ vận vác cần ra sông Vị.
Em như thầy, vỗ bụng nghênh ngang!

Tìm đỏ mắt không ra người tri kỉ,
Giận bấy nhân gian ta viết Lý Ngạo Đời
Một khúc giang hồ bỏ liều cũng phí
Ngâm vào bầu thỉnh thoảng uống chơi!
                                        Kha Tiệm Ly 
Lời bình của Châu Thạch

Tôi vốn hiền lành, xưa nay bị người bắt nạt nhiều nhưng chỉ chữi ngấm ngầm chớ không chữi ra miệng bao giờ. Hôm nay đọc “Lý Ngạo Đời” của Kha tiệm Ly trong lòng tôi sướng quá. Sướng là vì Kha Tiệm Ly chữi đời thay tôi mà chữi hay làm sao. Người ta thường nói “hỗn như bán cá” (xin lỗi), nhưng tôi thấy Kha ta còn hỗn hơn bán cá nhiều, chữi độc hơn, hay hơn, dài hơn và cũng có văn hóa hơn. Thật thế, vì dùng thơ mà chữi tất nhiên phải có văn hóa rồi nhưng thơ của Kha Tiệm Ly ngoài cái văn hóa còn văng ra cái văn chương khiến đọc nghe mà thỏa dạ vô cùng. Có ai vào đề bài thơ mà non ọe ra ngay đâu. Chỉ có cái anh chàng Kha ngạo đời lại “mửa” ngay ở câu thơ đầu tiên. Vậy mà khi đọc không ai bịt mũi, lại còn hỉnh to ra thưởng thức cái mùi chua khó ngửi hơn dấm mới lạ làm sao:

Chẳng có bầu mà tự nhiên muốn ói, 
Chẳng phải thằng điên sao đột ré lên cười. 
Rượu uống suông, uống một mình quen thói, 
Nhức tai nghe con kéc nói tiếng người!  

Chẳng  phải ói trong thơ, anh ta còn cười ré lên như thằng khùng. Vì sao thế?. À ra vì anh ta uống rượu một mình buồn chăng?. Chẳng phải thế đâu. Là vì anh ta uống rượu một mình trong yên lặng đã quen, nhưng tại vì lần nầy bị con kéc phá đám không cho bình yên ngồi uống, dùng thứ tiếng người của kéc,  thử giả tiếng người của loài vô tri không nhân tinh nói ra rả vào tai. Có thật kéc nói không? Cũng không đâu. Tất nhiên nếu kéc nói thật thì Kha tiệm Ly có thể thích thú lắng nghe và tán dương khen thưởng chớ mấy khi lại ói ra đâu. Ói ra là vì ngược lại, là vì người mà nói như kéc đó thôi. Thật ra người mà nói như  kéc được là người có biệt tài giả tiếng loài vật đáng khen, nhưng “kéc nói tiếng người” là nói suông, nói những điều người ta bày mà không do lý trí mình suy nghĩ, con tim mình cảm xúc mà ra, hay chua cay hơn là két học làm người! Hóa ra suy cho cùng Kha Tiệm Ly không chữi két nói tiếng người đâu mà chưởi “kẻ làm két nói tiếng người” đó vậy.

Đúng thế, trong vế thơ kế tiếp Kha Tiệm Ly nói mình ói ra, mình ré lên là vì cái bọn ấy khiến cho Kha tức tối:

 Nhân cách một đời người còn rao bán, 
 Còn thơ ta muốn bán chẳng ai mua. 
 Lỡ dạy học trò cái Tâm trong sáng,
 Nên vào đời đứa thiệt đứa thua!

Hóa ra Kha nhà ta ganh tỵ với bọn người nói tiếng kéc ở trên. Thật vô lý, đời nầy người ta bán nhân cách đi thì mới thăng quan tiến chức, mới giàu sang phú quý, mà người mua nhân cách thì cũng dùng tiền để tô điểm cho mình, bôi son cho sự nghiệp để vang danh trong thiên hạ. chớ thơ bán thì ai mua làm gì,  vì nó đăng đầy trên hàng trăm trang web, mở mạng thì đọc được ngay đâu cần chi bỏ tiền ra mua cho hao tốn.  Kha Tiệm Ly trở thành…  “Kha đậu hủ” rồi! Vì thời bây giờ mà còn không biết tính toán chi ly kinh tế, lại còn lạc hậu ôm khư khứ cái nhân cách của mình không chịu bán đi như bọn kia. Đã thế Kha thành “đậu hủ” thật vì còn nghĩ sai. Bọn “kéc nói tiếng người” đâu có nhân cách mà bán, họ có bán chăng là bán luôn cái giả nhân cách của họ mà thôi. Họ vốn thiệt thòi hơn Kha vì sinh ra không có nhân cách nhưng họ được trời thương hơn Kha vì họ đắc thời còn Kha thì mạt vận! Kha còn một cái tội lớn lao, là làm giáo dục theo kiểu phong kiến xa xưa, đem cái tâm trong sáng ra bảo học trò cứ thế mà ôm giữ khư khư, khiến cho hậu sinh thừa tự cái gia tài trong như hạt sương ấy tan ra trong nắng mưa thực tế giữa đời, thua thiệt với người cũng chẳng khác chi Kha. Cái tâm bây giờ là cái tâm “kinh tế thi trường” khác hẳn xưa. Cái tâm ấy phải chủ động làm biến đổi xu hướng con người và phải được quảng cáo hằng ngày láo khoét trên TV để thu về lợi nhuận thật cao. Cho nên cái tâm bây giờ có mấy người mà giữ được trong sáng như Kha đâu. Trách Kha nhưng mà cũng thương Kha và khen Kha lắm, vì nhờ những người thủ cựu như Kha làm ngọn hải đăng trên cao định hướng tìm về cho biết bao con thuyền đang lênh đênh trong cơn giông bão trôi trên biển đạo lý suy đồi.

 Qua vế thơ thứ ba Kha Tiệm Ly say thật rồi. Đã ói ra, đã cười lên the thế lại còn đập bàn chữi bới lung tung, gọi đến kẻ sĩ, gọi đến người làm văn mà móc họng người ta:
 
Chẳng bằng, bọn tự xưng kẻ sĩ,
Bôi tro, muối mặt riết thành quen
Đứa háo lợi háo danh, đạp chà sĩ khí
Ôm đống bạc tiền bất kể trắng đen.
Đứa mượn chút văn chương lếu láo,
Làm mặt mo che đậy cái tâm hèn

 Bọn kẻ sĩ ấy chỉ là kẻ sĩ giả, tự bôi tro muối mặt vào thân, còn bạn kẻ  sĩ thật khồng tự bôi tro muối mặt nhưng nói như ở vế thơ sau phải “lên rừng đốt củi làm than”, “Vác cần ra sông Vị” thì cũng bị mưa nắng làm cho đen thui thủi, còn xấu xí hơn bọn kẻ sĩ kia gấp nhiều lần. Có chăng là bọn kẻ sĩ giả có tiền nên rửa bên ngoài được nhưng bệnh thì thâm vào tim, gan, phèo, phổi càng ngày càng ô uế thêm ra, còn kẻ sĩ thật thì nhờ nắng mưa mà giữ gìn cho sức khỏe, tuy bề ngoài nám đen nhưng bên trong mạnh như trâu, chẳng có vết dơ gì thâm nhập vào tâm can được. Phải nói trong bọn nầy không có Kha, không có tôi cũng chẳng có vị nào điên mà tự nhận mình xấu xa cả. Vậy thì Kha chữi ai đây? Đích thị là Kha chữi đổng. Thật tình chê Kha chữi đổng còn thua xa Chí Phèo. Giá mà Kha gọi cha, gọi ông. gọi ba đời dòng họ nhà nó ra mà chưởi như Chí Phèo chưởi thì hay biết mấy. Tuy thế cũng nên châm chước cho Kha, vì Kha chữi theo kiểu có văn hóa còn Chí Phèo thì chữi theo kiểu vô văn hóa mà đem ra so bì sao được.!

Hết muốn ói, hết cười, hết chữi, bây giờ miệng lưỡi Kha tiên sinh trầm lắng xuống  nghe cũng thấy hơi buồn:

Thương học trò ta:
Em “kiến nghĩa bất vi vô dõng giả”
Cho đời nầy còn có Lục Vân Tiên.

Lại thương em bút nghiên không thỏa chí,
Gồng gánh lên rừng đốt củi làm than.
Em chờ vận vác cần ra sông Vị.
Em như thầy, vỗ bụng nghênh ngang!
  ”Kiến nghĩa bất vi vô dõng giá” hiểu nôm na là “Thấy việc nghĩa không làm thì không phải dũng”. Câu nầy còn đi theo một câu nữa là “Lâm nguy bất cứu mạc anh hùng” hiểu nôm na là  “Gặp người lâm nguy không cứu thì không phải anh hùng”. Hai câu nầy đoán mò cũng biết của các thầy đồ ngày xưa dạy học trò làm người anh hùng sống giữa cuộc đời. Người hùng ngày nay khác xa, đó là “Thấy bia rơi không “cáp duồn” không dũng/ Chốn đông người không chen lấn không hùng”. Kha tiên sinh dạy học trò ngược về cái thời “cửa Khổng sân Trình” nên học trò “bút nghiên không thỏa chí”, “lên rừng đốt củi làm than”, “ vác cần ra sông Vị” chờ đến suốt đời cũng chẳng ai dùng là rất đúng, chớ có than van! Nói thì nói thế nhưng suy nghĩ lại, ngày nay nếu không có các vị Bồ Tát nầy lấy thân mình ra làm chiếc đuốc soi cho con đường trần gian có thêm chút ánh sáng, thì chiếc xe chở sự suy đồi sẽ bon bon đưa loài người xuống hố sâu tội lỗi. Họ chỉ như những con đom đóm bay trong đêm, nhưng đom đóm cũng báo động cho người biết mình đang đi trong đêm rất cần ánh sáng ban mai.

 Rồi thì Kha than van đốt đuốc “tìm đỏ mắt không ra tri kỷ” thật là ngạo đời:

Tìm đỏ mắt không ra người tri kỉ,
Giận bấy nhân gian ta viết Lý Ngạo Đời
Một khúc giang hồ bỏ liều cũng phí
Ngâm vào bầu thỉnh thoảng uống chơi!

 Cỡ như Kha Tiệm Ly có đầy. Nhưng nghĩ lại cũng đúng, cỡ như Kha tiệm Ly có đầy nhưng làm thơ ngông như Kha và ngạo đời như Kha thì có một . Châu Thạch cũng muốn mon men đến xin làm tri kỷ nhưng đọc thơ xong thấy học trò của Kha như thế, mình mà làm bạn Kha thì chắc trơ xương nên rút êm cho khỏe cái thân già. Kha giận nhân gian mà viết Lý Ngạo Đời là gãi ngứa cho nhân gian. Vậy mà đúng thật, đọc Lý Ngạo Đời của Kha, Châu tôi thấy đã ngứa từ môi đến lưỡi vỗ bụng lên tim sướng ơi là sướng. Kha tiên sinh lại dùng khúc giang hồ Lý Ngạo Đời “Ngâm vào bầu thỉnh thoảng uống chơi” là tốt quá, vì cái Lý nầy nó như con rắn có nọc,  đời sợ vô cùng, nhưng ngâm nó vào rượu thì uống vào bổ xương bổ cốt. Nọc của rắn nguy hiểm cho bọn đi đêm nhưng đem chữa bệnh cho đời thì tốt vô song .

Một khúc giang hồ bỏ liều cũng phí
Ngâm vào bầu thỉnh thoảng uống chơi!

“Uống chơi”, nó toát lên cái ngạo nghễ, cái “ngạo đời” đến thế là cùng!

Chữ tào lao theo định nghĩa là “Không có gì thiết thực, đúng đắng, chỉ nói ra cho vui”. Vậy cho nên xin tác giả và bạn đọc xem như Châu Thạch tôi nhảy cỡn lên vì đọc Lý Ngạo Đời thấy đã quá mà thôi . Thật tình xin lỗi, xin lỗi, xin lỗi nếu tào lao sai phạm điều gì./.

                                                   Châu Thạch
                                                 Đà Nẵng 8/5/2014                                                

2 nhận xét:

  1. Huynh Châu Thạch THỎA LÒNG khi đọc bài thơ Trào Phúng của huynh Kha Đậu Hủ.

    Lê Liên DĨ CHÍ khi đọc bài viết rất Trào Lộng của Huynh Châu Thạch.

    Nhị vị Thi huynh bên tung, bên hứng, khiến con chữ thoải mái tung hoành, tiểu muội gom vào "bồ Chữ" không kịp nên chẳng biết lấy gì để viết.. chỉ biết Tán Dương mà thôi.

    Đọc, đoc và Sảng khoái! Sảng Khoái rồi lại đọc!
    Cảm ơn hai nhà thơ rất nhiều

    Kính chúc Hai vị Thi Huynh luôn có nhiều bài viết có giá trị cho đời.

    Tiểu Muội Lê Liên

    Trả lờiXóa
  2. Hơi thơ mạnh, bắn ra những dòng khí tiết của kẻ sĩ nóng hổi. Chỉ đọc thầm "nghe" đẵ khoái lỗ tai. Có lẽ tại tâm trạng của ta cũng hao hao như tâm trạng của thi sĩ - vừa là nhà giáo vừa là nhà thơ. Xin gởi một bài thơ có thể gọi là "những con tương cận". Chúc Kha thi sĩ khỏe, yêu đời và làm thơ hay.
    HOA DẠI

    (Tâm sự một nhà thơ)

    Tôi là loài hoa dại
    mọc bên đường
    tỏa sắc hương
    dịu lòng những ông bố
    trên đường đến xưởng
    những bà mẹ
    đi thăm ruộng
    trở về
    tôi thêm nét vui tươi
    cho cô gái quê
    xách làn đi chợ

    các cô cậu học trò
    mặt mày hớn hở
    cười với tôi mỗi buổi đến trường
    tôi đứng đây
    mở lòng đón gió bốn phương
    để thêm sắc
    thêm hương
    cho người đời thêm đẹp dạ

    bạn đừng tưởng đời tôi êm ả
    như mặt nước hồ
    tôi đã bao phen nghiêng ngả
    trước những trận gió to

    có lúc thân tôi xác xơ
    tả tơi từng cánh
    lá rụng phấn bay
    lịm dần trong đêm lạnh
    nhưng nghĩ đến ngày mai
    tôi gượng dậy mỉm cười

    tuy nhiên, nếu lúc này bạn ngỏ ý mời tôi
    đến một ngôi nhà sang trọng
    dành cho tôi chỗ ngồi ấm cúng
    có kẻ chăm lo trẩy lá tỉa cành
    tôi vẫn lắc đầu
    nhìn dưới chân mình
    mảnh đất nhỏ
    tôi vô cùng yêu mến

    tôi sống không phải để riêng ai âu yếm
    sắc hương này
    tôi muốn sẻ chia
    cho tất cả mọi người
    từ em bé ngây thơ
    đến các cụ già trăm tuổi

    và nếu nơi đây
    nước dâng bão nổi
    tấm thân này
    tan nát cuốn muôn nơi
    tôi vẫn vui
    bởi phấn nhụy của tôi
    sẽ mọc lên
    trăm ngàn cây hoa mới


    Phạm Đức Nhì





    Trả lờiXóa

Cám ơn bạn đã thảo luận!