Chủ Nhật, 19 tháng 1, 2014

Đọc “Chiều qua tháp cổ Bình Thạnh” - thơ Đào thái Sơn - Châu Thạch



 CHIỀU QUA THÁP CỔ BÌNH THẠNH


ĐÀO THÁI SƠN
            
Tặng Người còn đó mai sau

Chiều trầm lặng kéo ngày về sau cỏ
Mắt thời gian linh ảo cõi ngày xưa
Nghe xao nhịp bước đời trong u tịch
Hồn tháp gầy rụng theo dấu nắng mưa.

Màu cố quận pha mấy tầng gạch lở
Xót mùa đi, thương năm tháng điêu linh
Ai mấy bận nghịch đùa nhau đôi phút
Bỏ quê chung bạc phếch phận đời mình.

Sương nằng nặng lạnh mòn trơn vai tháp
Nỗi cô đơn vò võ tuột nghìn năm
Còn đọng lại chút nét mờ dĩ vãng
Chứng tích lòng đau trong giã biệt âm thầm.

Ai đã xóa hình hài em trên vách
Hai nửa bờ môi qua phố thị không tên
Ta cúi mặt ăn năn chờ đợi cũ
Sợi khói vá khâu di ảnh bồng bềnh.

Từ độ lượng, em có về hội ngộ
Dắt díu dùm ta chút sử lịch phôi phai
Cho mắt tháp thôi một lần, tỉnh dậy
Bừng nở tình hương chôn kín đọa đày.

Chiều xê dịch cánh dơi tìm trăm nẻo
Ta lang thang bất giác gọi tên em
Ruộng bờ xa vài chiếc cò bạt gió
Cắt lưng trời bay chầm chậm vào đêm.

                                  ĐTS
 
Lời bình:       Châu Thạch

Đọc đầu đề bài thơ “Chiều qua tháp cổ Bình Thạnh” đã thấy hơi buồn và  đọc tiếp toàn bộ bài thơ giữa cái không khí lạnh lẽo miền trung và bầu trời bên ngoài u ám tôi lại càng cảm được nỗi sầu thiên cổ chứa trong bài thơ.
  Chỉ với hai câu thơ đầu ta đã thấy nỗi buồn ngàn năm đọng lại trong một buổi chiều nơi tháp cổ:
              
                Chiều trầm lặng kéo ngày về sau cỏ
                 Mắt thời gian linh ảo cõi ngày xưa

“Mắt thời gian linh ảo cõi ngày xưa” chắc chắn trong đó chứa bao nhiêu nỗi thăng trầm của bao thế hệ. Rồi không chỉ mắt nhìn thấy mà tai cũng nghe tiếng thời gian đi qua nữa:
                   Nghe xao nhịp bước đời trong u tịch
                   Hồn tháp gầy rụng theo dấu nắng mưa

Qua vế thứ hai của bài thơ tác giả miêu tả hình ảnh tháp cổ như là chứng tích của điêu linh, như ghi dấu những số phận đời bạc phếch trong thời gian:
                      
                       Màu cố quận pha mấy tầng gạch lở
                     Xót mùa đi, thương năm tháng điêu linh
                     Ai mấy bận nghịch đùa nhau đôi phút
                     Bỏ quê chung bạc phếch phận đời mình.

“ Màu cố quận pha mấy tầng gạch lở” là một câu thơ miêu tả sống động bày ra bao tầng thời gian còn in màu trên thân tháp cổ. Đọc thơ người ta hình dung được sắc màu và tưởng tượng được vết thời gian lở lói còn trên thân trên gạch, trên vôi, trên đá..
  Vế thứ ba của bài thơ diễn tả sự phôi pha của tháng năm còn lưu chứng tích những sự cố cuộc đời trên vai tháp cổ:
                      
                          Sương nằng nặng lạnh mòn trơn vai tháp
                          Nỗi cô đơn vò võ tuột nghìn năm
                         Còn đọng lại chút nét mờ dĩ vãng
                          Chứng tích lòng đau trong giã biệt âm thầm.

Chữ “ vai” làm cho ngôi tháp cổ mang hình ảnh con người và làm cho linh hồn con người hòa nhập vào trong gạch đá vô tri. Chữ “ vai” làm cho các chữ “ Cô đơn ngàn năm, nét mờ dĩ vãng, lòng đau trong giã biệt” tiếp theo đó,  đã biến hình hài ngôi tháp cổ trở nên thân vị của một con người hứng chịu và đau khổ vì mọi đắng cay của cuộc đời.
  Đến vế thơ thứ bốn tác giả mới gởi tiếng lòng mình vào trong cái khung cảnh thiên thu u ám đó, làm khơi dậy trong lòng người đọc hình ảnh linh hồn cô đơn dưới chân tháp cổ:

                           Ai đã xóa hình hài em trên vách
                            Hai nửa bờ môi qua phố thị không tên
                           Ta cúi mặt ăn năn chờ đợi cũ
                            Sợi khói vá khâu di ảnh bồng bềnh.

Hai câu thơ “ Ai đã xóa hình hài em trên vách/…Sợi khói vá khâu di ảnh bồng bềnh” làm cho em của tác giả hay em của thời đại bây giờ đồng hóa cùng em của ai đó ngàn năm trước. “ Em” ở đây là người đẹp có tự ngàn xưa cho đến nay mà ánh nắng mặt trời đã một làn in bóng hình họ lên vách tháp cổ kia để bây giờ trong mơ hồ sợi khói vá khâu di ảnh. Hai câu thơ cũng làm cho khung cảnh cổ tháp trở nên trữ tình, thiên liên và chập chờn huyền ảo.
   Vế thư năm tác giả làm thức dậy linh hồn cổ tháp và nhân cách hóa cổ tháp hòa chung linh hồn con người  để hưởng niềm vui trong một vài thời khắc:

                              Từ độ lượng, em có về hội ngộ
                               Dắt díu dùm ta chút sử lịch phôi phai
                               Cho mắt tháp thôi một lần, tỉnh dậy
                               Bừng nở tình hương chôn kín đọa đày.

Sự bừng tỉnh của cổ tháp đồng nghĩa với sự hồi sinh tình yêu vì con người được hội ngộ trong thơ có công dụng chứng minh mạch sống trong tháp và tình yêu trong lòng người vẫn còn mãi với thời gian, nó chỉ lịm đi khi vắng em và nó sẽ xôn xao bừng tỉnh khi em quay lại. Vế thứ năm của bài thơ làm cho tháp cổ không phải là phế tích và tồn tại dấu tích tình yêu của con người lưu trong tháp cổ còn vĩnh viễn giữa thế gian, nhờ đó bài thơ có nỗi buồn thi vị bởi sự sống trong linh hồn cổ tháp và sự sống trong tình yêu con người dạt dào trong suốt mạch thơ.
   Vế chót của bài thơ tác giả để tiếng kêu thót lên giữa cảnh vật u buồn và cao rộng vô cùng :
                              
                                Chiều xê dịch cánh dơi tìm trăm nẻo
                                Ta lang thang bất giác gọi tên em
                                 Ruộng bờ xa vài chiếc cò bạt gió
                                 Cắt lưng trời bay chầm chậm vào đêm.

Một người lang thang giũa cánh dơi bay trăm nẻo, cánh cò bạt gió giữa ruộng bờ xa và bầu trời chầm chậm vào đêm quanh cổ tháp là một bức tranh thê thiết đủ để bài thơ buồn khép lại nhưng vẫn làm lòng người thưởng thức chùng xuống thật lâu. Trong khung cảnh kia, tiếng gọi tên em bay lên  giữa lưng trời tịch mịch làm cho âm vọng của thơ kéo dài rung mãi trong không gian hay chính trong cõi lòng của ai đồng cảm cùng thơ.

 Bài thơ “ Chiều qua cổ tháp Bình Thạnh” đã đạt được hoàn toàn  như ý, như lời  mà nhà thơ Nguyễn đức Thiện đã khen: 
                    “ Dấu tích em chìm trong tường đất cũ
                       Tiếng từ ngàn xưa vọng đến bây giờ” ./.
                                                         Châu Thạch
                           


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Cám ơn bạn đã thảo luận!