Thứ Tư, 28 tháng 8, 2013

ĐỌC “ NÓI GÌ ĐI !?” THƠ VĨNH THUYÊN - Châu Thạch




NÓI GÌ ĐI !?
 
Lòng bảo thôi mắt môi ngần ngại
Ngày muộn màng nắng chết trên tay
Em đã nhặt lá về xây mộ
Chôn nắng vàng chiều ngả nghiêng vai

Ai nỡ giấu mùa thu trong áo
Gió tung bay lá đổ hiên nhà
Ai đốt khói lam chiều đồng nội
Đất giao mùa... thương giọt mưa qua

Lá gọi gió không về chuyển hướng
Thôi  cũng đành nhắm mắt... phôi pha
Đời chấm hết may còn chút... nợ
Dành tặng người trước lúc đi xa...

Vĩnh Thuyên

Thơ Vĩnh Thuyên thường không phải dễ dàng để hiểu ngay, hiểu hết những điều anh muốn nói. Tôi thường trầm ngâm trước thơ Vĩnh Thuyên và vui mừng khám phá những khuôn mặt ly tao đẹp khác lạ núp sau những câu từ. Bài thơ “ Nói gì Đi !?” là một bài thơ mà mỗi câu thơ như một phong bì  dấu kín món quà bên trong, ta cần phải mở ra mới thấy được. Bằng chủ quan của một người sẵn yêu sự sâu sắc, kín nhiệm và lãng mạn trong thơ cũng như sự cởi mở thân thiện ngoài đời của Vĩnh Thuyên tôi xin lần lượt thử mở những phong bì mà anh trao cho chúng ta thưởng thức.

-“ Lòng bảo thôi mắt môi ngần ngại”: Đây là tâm trạng của mẫu người không dứt khoát. Lý trí bảo thôi nhưng tình cảm vẫn còn dây dưa níu kéo. Mắt và môi là giác quan nhận biết bên ngoài, lòng là diễn biến bên trong làm nẩy sinh quyết định. Giao thiệp ngoài đời nếu không dứt khoát thì sự nghiệp khó thành công nhưng trong tình trường sự vấn vương thể hiện một tâm hồn đa cảm. Phong bì đầu tiên đã mở ra, món quà ta thấy là gì? Đó là một cuộc tình gắn bó đến mắt và môi  đã thành quen hơi không quên được, và những câu thơ “  Nhớ đôi môi đang cười ở phương trời/ nhớ đôi mắt đang nhìn anh đắm đuối” của nhà thơ Xuân Diệu thì chắc rằng tác giả đã kinh nghiệm trong đau thương.
- “ Ngày muộn màng nắng chết trên tay” : Nắng mà ở trên tay tức là thể hiện niềm hy vọng mỏng manh còn sót lại. Ở đây nắng chết trên tay nghĩa là niềm hy vọng kía cũng không còn và cuộc tình xem như đã chấm dứt.
- “ Em đã nhặt lá về xây mộ”: lá ở đây biểu hiện cho những kỷ niệm của cuộc tình. “ Nhặt lá về xây mộ” là đem những kỷ niệm để ấp ủ cho mối tình tan vỡ đớn đau.
- “ Chôn nắng vàng chiều ngả nghiêng vai” Ỏ câu thơ trên có một chút nắng trên tay mà cũng chết, nhưng ở câu thơ nầy tác giả lại chôn cả “ nắng vàng chiều ngả nghiêng vai” nghĩa là chôn ánh nắng vàng của cả buổi chiều nghiêng đổ trên vai, đó phải là một thứ ánh nắng huy hoàng và tươi đẹp. Vì sao như vậy? Vì nắng trên tay là niềm hy vọng cuối cùng vụt tắt, còn nắng chiều nghiêng đổ trên vai là thể hiện cả một cuộc tình vẫn tràn ngập yêu thương. “ Nắng vẫn còn ngả nghiêng trên vai” nghĩa là tình yêu vẫn còn chan chứa mà “ Em” phải  đành nhặt lá về  hay ôn bao kỷ niệm để rồi đắp mộ cho mối tình kia. Vậy đây là một mối tình đầy ngang trái của hai kẻ đang yêu nhau.
Khổ thơ đầu là những lời than van không bi lụy, đọc nghe như trong lòng còn chút chống chọi  nhưng cũng không che hết được nỗi cô quạnh của con người đi nhặt lá về xây mộ trong một buổi chiều vàng. Hình ảnh nầy là hình ảnh của những người điên, những người diên vì tình . Qua vế hai của bài thơ nỗi đau đớn vô cùng cao rộng được dằn xuống, phong kín chứa đựng sâu trong tâm hồn nhưng rồi nó cũng vở òa ra không dấu được:
-“ Ai nỡ dấu mùa thu trong áo”: Chữ “ Ai” ở đây phải hiểu là chữ “Em”. Vì chữ em biểu hiện sự yêu thương còn chử ai biểu hiện trong yêu thương có thêm chút trách móc, giận hờn, nủng nịu nên dùng chữ ai nghe có chút gì xa lạ nhưng lại làm cho sự thắm thiết tăng lên. Ở đây “ Ai nỡ dấu mùa thu trong áo” nghĩa là tất cả tình yêu, buồn thương, kỷ niệm, đắng cay em đều phong tỏa kín trong lòng . Đọc câu thơ và hãy tưởng tượng sự ức chế trong lòng cô gái đến dường nào.
-“ Gió tung bay lá đổ hiên ngoài “: Gió là sự kích động phá tung những ức chế đè kín trong lòng. Gió đã làm cho lá đổ òa ra hiên ngoài . Vậy là sự nín chịu không còn nữa, nước mắt không chảy vào bên trong mà nước mắt đã trôi ra bên ngoài được so sánh như là “lá đổ hiên nhà”. Em không còn dấu mùa thu của những chiếc lá vàng trong áo mà em để mùa thu theo lá vàng đổ òa ra phủ kín hiên nhà, nghĩa là em đã bật khóc, đã rên rỉ đã thở than đã bày tỏ tình yêu em, cõi lòng em mà đã từ lâu em chất chứa ở nội tâm.
- “ Ai đốt khói lam chiều đồng nội”: Một lần nữa chữ “ Ai” được khẳn định là “Em” chứ không phải một người bâng quơ nào đó. Khói lam chiều đốt trên đồng nội là một hình ảnh buồn, nhưng cũng là hình ảnh rất thân thương. “ Em đốt khói lam chiều đồng nội” nghĩa là em khơi lại, em tìm lại một chút gì trong quá khứ. Những điều em khơi lại tìm lại trong tâm hồn hay ở ngoài đời đều rất thân thương và buồn man mác như khói lam chiều. Khói còn biểu hiện cho sự phôi pha, bay đi và mất cũng như những điều em nghĩ tới chỉ hiện ra rồi bay vào tan trong quá khứ.
- “ Đất giao mùa… thương giọt mưa sa”: Đất giao mùa thì cần giọt mưa sa, vì giọt mưa sa làm cho hạt giống nẩy mầm. Người con gái dậy thì như đất giao mùa cần có giọt mưa sa như tình yêu đem đến, tưới cho tâm hồn nẩy mầm rồi đơm hoa hạnh phúc trong đời. Ở đây chắc chắn  đất là em thiếu giọt mưa sa nên niềm thương nỗi nhớ mới được biến hóa nên lời  trong một chiều khói lam buồn  trên đồng nội bao la.
Về ba của bài thơ là sự trách móc, đỗi hờn, ân hận ,u uất trong lòng  được thổ lộ ra mà không còn dấu kín trong tâm tư như trước:
-“ Lá gọi gió không về chuyển hường” Lá bây giờ không còn là kỷ niệm, là ưu tư mà lá bây giờ đã thể hiện cho chính em hay chính tình yêu ấp ủ của em đã từng theo đuổi. Gió bây giờ cũng không còn là nỗi bi thương công phá hồn em mà thể hiện cho người mà em yêu dấu. Lá gọi mà gió cứ xoay chiều chuyển hướng, vì đâu không biết nhưng chắc chắn cuộc tình phải chịu cảnh chia ly.
- “ thôi cũng đành nhắm mắt…phôi pha”: Cuộc tình thì sẽ phôi pha nhưng  trong lòng thì dễ đâu mà phôi pha được
- “ Đời chấm hết may còn chút…nợ”: Không phải là một chút nợ đâu. Đây chỉ là lời nói nhẹ nhàng e ấp nhưng đó là một khối nợ nhỏ nhất cũng bằng quả tim Trương Chi.
= “ Dành tặng người trước lúc đi  xa…” Đi xa… có phải là chết không? Nhưng dầu có chết thì nợ tình cũng đâu tặng được vì “ Nợ tình chưa trả cho ai/ Khối tình mang xuống tuyền đài chưa tan” ( Kiều)
Vế cuối của bài thơ tuy là một sự thổ lộ những chất chứa trong lòng, nhưng thổ lộ ra để rồi bày tỏ  sự tình nguyện chịu đựng đắng cay bằng những lời  tự an ủi cho mình. Đây là tâm lý chung của con người phải  hy sinh sô phận đời mình trong nghịch cảnh. Em đã dấu kín niềm đau thương như mùa thu trong áo, rồi em đã để cho bùng nổ ra như lá đổ xòa trong hiên vắng, rồi bây giờ chính em lại gôm lá lại và ấp ủ trong lòng cho đến thiên thu.

   Tôi đã ngồi trước “ Nói gì đi…!?” nhiều giờ và tôi thấy được nhừng chiếc lá chôn nắng chiều thành ngôi mộ tình yêu. Tôi cũng nghe được tiếng lá mùa thu vỡ òa trên hiên vắng, đó là tiếng thổn thức trong lòng  thiếu nữ. Bài thơ lúc đầu tôi đọc nghe rất cứng, nhưng cái cứng hình như của một loại kim hoàng nào đó, sau đó nó lần lần mềm đi và chảy ra thành nước mắt, và bốc hơi thành khói lam chiều buồn vô hạn. Tôi trách Vĩnh Thuyên vì đã làm cho tôi suốt một buổi chiều buồn.
CT

1 nhận xét:

  1. tuongphuc4758@yahoo.com23:41 29 tháng 8, 2013

    Huynh Châu Thạch nhỏng nhẻo quá đi à!
    Những phong bì của anh Vĩnh Thuyên cất kỷ, huynh đã mang ra, mở tung hết cả rồi, mà còn chưa phỉ dạ?

    Làm LL tiểu muội cũng đã buồn theo huynh ..LL cũng ... mất tiêu, mất hút trong một buổi chiều bâng khuâng cho ngôi mộ Lá và Khói Lam trong nắng chiều Vàng...

    Cảm ơn Huynh Châu Thạch với bài viết rất dễ lưu luyến lòng người.

    Chúc cả hai nhà thơ thật An Lành. Và có nhiều sáng tác mới.

    Thân ái.
    Lê Liên tiểu muội.

    Trả lờiXóa

Cám ơn bạn đã thảo luận!