Thứ Năm, 4 tháng 7, 2013

Đọc “ Đôi nhánh kỷ niệm” thơ Trang Ly - Châu Thạch

 
Bút pháp của bài thơ dùng sự nghịch lý nằm trong nội tại cái đã chôn đi, cái còn đang sống, cái thời gian đã qua va cái thời gian hiện tại, cái không gian vui và cái không gian buồn hiện diện trong mỗi vế thơ, khiến cho hình ảnh, ánh sáng , âm thanh đưa người đọc đi vào một khung trời có nấm mồ, có xác xơ, có hoang vu và có não nề nhưng sao cảm khoái vẫn ngập tràn và hồn nghe như thư thái an bình.


Đôi nhánh kỷ niệm
Trang Ly

Em đã chôn xác ve vào mùa hè năm ấy
Chôn cánh bằng lăng, những cành kỷ niệm
Xác xơ!
Nấm mồ em đã đắp
Những tro tàn kí ức bay bay
Nấm mồ xanh cỏ tự bao giờ?
Hoang vu.
Em cũng chôn trái tim em vào mùa hè năm ấy
Cái mùa hè mưa nắng thất thường
Cái mùa hè từng in dấu yêu đương
Cái mùa hè từng cuốn phăng tất cả…
Em trở về hôm nay giữa tiết trời oi ả
Lại mùa hè,
Bằng lăng lại rơi, tiếng ve lại inh ỏi
Xối vào lòng phút kỷ niệm đã qua
Khẽ nhặt bông hoa vô tình rơi rụng
Ảo ảnh nào xót lại nơi đây
Tiếng ve khóc giữa bốn bề mùa hạ
Não nề.
Trên lối cũ người và xe nườm nượp
Bóng người thấp thoáng xa mờ.

Trang Ly

Lời bình: Châu Thạch

Nếu tôi lái xe ban ngày, thì tôi thích chạy trên con đường bằng phẳng, hai bên là màu xanh êm ả của nhưng rặng cây. Nếu tôi đi trong đêm, thì tôi thích đi dưới anh trăng trong veo và tinh khiết. Và tôi ví cảm nhận của mình lúc ấy giống như cảm nhận khi đọc bài thơ “Đôi nhánh kỷ niệm” của Trang Ly, vì nó làm cho mắt tôi, tai tôi và tâm hồn tôi thư giản trong êm ái lạ thường. Trang Ly,Trang ly, bút hiệu thật nhẹ nhàng và thơ cũng tinh khôi như tà áo trắng:
  
                      Em đã chôn xác ve vào múa hè năm ấy
                      Chôn cánh bằng lăng, những cành kỷ niệm
                       Xác xơ!

Ôi! Ai đã từng đi học thì kẻ ấy phải có một lần “ Chôn xác ve vào mùa hè năm ấy”, vì mấy ai mà không phải chia ly với mái trường yêu dấu. “ Chôn cánh bằng lăng” là chôn màu tím cúa tuổi học trò, là chôn những kỷ niệm trong lưu bút ngày xanh để ra biển đời chống chèo vơi phong ba. Thế cho nên chỉ cần đọc mấy câu thơ mở đầu lòng người đã gợn lên bao kỷ niệm thuở thanh xuân hòa quyện trong nỗi nhớ mông lung và nỗi buồn man mác. Chữ “ Xác xơ” đánh dấu than là âm thanh nhấn xuống của cung bậc trầm, là tiếc nuối trước sự tàn héo và sự đành lòng chôn hết xuống mộ sâu:
                       
                           Nấm mồ em đã đắp
                           Những tro tàn ký ức bay bay
                           Nấm mồ xanh cỏ tự bao giờ?
                           Hoang vu.

“Hoang vu” bây giờ là nốt cuối của một cung trầm. Ký ức như tro tàn bay bay, nấm mồ đã xanh cỏ tự bao giờ là biểu tương của sự lãng quên, của cái chết lần hai, là cái chết trong lòng người đang sống. Nhưng chưa chắc, vì nấm mồ còn nằm yên đó, tro tàn lắng xuống và cỏ xanh lên, sự hoang vu làm đậm thêm kỷ niệm trong lòng người hoang vắng nhưng nó sẽ biến thành rừng yêu thương, thành đại ngàn nhung nhớ khi con tim sống lại một ngày. Ngày ấy còn chưa đến cho nên:

                            Em chôn trái tim em vào mùa hè năm ấy
                             Cái mùa hè mưa nắng thất thường
                             Cái mùa hè từng in dấu yêu đương
                             Cái mùa hè từng cuống phăng tất cả…

Yêu đương trong mùa hè và tan vỡ trong mùa hè. “ Cái mùa hè mưa nắng thất thường”  không phải là thời tiết đâu, mà chính là cái mối tình kia đã mưa nắng thất thường khiến cho tác giả tưởng mùa hè như thế. Mùa hè của Trang Ly đã thành mùa đông có nước lũ cuống phăng tất cả, nhưng may thay em vẫn còn giữ được trái tim mình để đem đi chôn. Thật ra không phải “em chôn trái tim em vào mùa hè năm ấy” đâu, mà đúng ra phải hiểu rằng  em đã chôn cả mùa hè vào trong trái tim em. Trái tim  em chưa ngừng đập thì mùa hè còn sống mãi , nó nằm im trong tim mà không chết, nó lắng xuống chớ nó không bị lãng quên. Rồi sẽ có một ngày nó thức dậy để con tim em thổn thức vô vàn:
                         
                            Em trở về hôm nay giữa tiết trời oi ả
                             Lại mùa hè
                             Bằng lăng lại rơi, tiếng ve lại inh ỏi
                             Xối vào lòng phút kỷ niệm đã qua
                             Khẽ nhặt bông hoa vô tình rơi rụng
                              Ảo ảnh nào xót lại nơi đây
                              Tiếng ve khóc giữa bốn bề mùa hạ
                              Não nề.

Và ngày ấy đã đến, ngày tái hiện khung cảnh xưa . Bằng lăng lại rơi, tiếng ve lại hát nhưng thực tế bây giờ đã được xem như là ảo ảnh  sót lại từ quá khứ xa xăm. Bây giờ mới chính là sự chết. Hiện tại sống động đã bị chết trong cái nhìn người con gái và thay vào đó linh hồn quá khứ sống trong cảnh vật hôm nay.  
“ Não nề” là tiếng buồn se thắt, tiếng của ve sầu vang lên giữa “bốn bề mùa hạ” mà thật ra nó là tiếng than u uẩn bủa vây chính  nội tại lòng người. Sau chữ “ não nề” bài thơ hiện ra một bức tranh vui :
                     
                               Trên lối cũ người và xe nườm nượp
                                Bóng người thấp thoáng xa mờ

Trong bài thơ có nhiều điều nghịch lý. Em đã đắp nấm mộ,  em đã chôn trái tim, tất cả chỉ về một sự buông bỏ đoạn tuyệt với tình yêu. Vậy mà chỉ cần nhặt lại cánh hoa Bằng Lăng ảo ảnh sót lại năm xưa thì lòng em đã thấy tiếng ve khóc não nề. Bức tranh xe cộ nườm nượp trên con đường  xưa cũng là một điều nghịch lý khác. Cảnh vui đó lại dùng để diễn tả nỗi cô dơn của người quay lại năm nay lạc lõng trong rừng người xa lạ.
          Bút pháp của bài thơ dùng sự nghịch lý nằm trong nội tại cái đã chôn đi, cái còn đang sống, cái thời gian đã qua va cái thời gian hiện tại, cái không gian vui và cái không gian buồn hiện diện trong mỗi vế thơ, khiến cho hình ảnh, ánh sáng , âm thanh đưa người đọc đi vào một khung trời có nấm mồ, có xác xơ, có hoang vu và có não nề nhưng sao cảm khoái vẫn ngập tràn và hồn nghe như thư thái an bình.
Tôi không biết Trang Ly là ai, làm gì, ở đâu nhưng “Đôi nhánh kỷ niệm” là bông hoa mà tôi xem như tác giả tặng mình qua trang Đất Đứng. Cảm ơn Trang Ly và cảm ơn web Đất Đứng Tây Ninh .                                                                
                                                 
 Châu Thạch

Email: truongvantran@hotmail.com
                                                    


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Cám ơn bạn đã thảo luận!