Thứ Ba, 5 tháng 3, 2013

ĐỌC BÀI THƠ “NHỚ MẸ” của Kha Tiệm Ly - Trang Hạnh



Cái răng, cái tóc là góc con người” với người phụ nữ tuổi trăng tròn thì góc đẹp ấy quan trọng nhường nào vậy mà mẹ hy sinh cả góc đẹp ấy để nhớ chồng, sương đọng trên mắt mẹ hay mắt mẹ đọng sương bởi:

“chinh chiến mấy ai về?”

 
NHỚ MẸ

Kha Tiệm Ly

Trăm cây vườn cớ chi không đậu,
Sao bướm vàng đậu nhánh mù u?
Để mẹ có chồng từ năm mười sáu,
Cho tiếng võng buồn theo những lời ru!

Cha năm tháng theo đoàn người cứu nước,
Buồn thay câu “chinh chiến mấy ai về?”
Tóc biếng chải che gối buồn hiu hắt,
Lệ mẹ buồn như những hạt sương khuya.

Khi thương nhớ mà mùa yêu không trở lại,
Thì hoa úa xào đâu đợi buổi tàn thu!
Khi cây nhớ không kết hoa tình ái,
Thì đâu chờ tháng bảy mới mưa ngâu!

Là thiếu phụ trong thời con gái,
Nắng hạ cháy da, quên cả má môi hồng.
Trong binh lửa, hoa quên mình phai sắc,
Chăn gối buồn, quên bẵng buổi chiều đông!

Mẹ áo rách, con khoe người áo mới.
Con vô tư ở lứa tuổi học trò.
Vai mẹ chai bởi bạc tiền cơm áo,
Cơm vét nồi sau những lúc con no!

Con theo mẹ ngày mò cua bắt ốc,
Mẹ cùng con ngày buổi cháo buổi rau.
Tuổi thanh xuân mẹ quần quàng áo vá.
Con đến trường với cơm gói mo cau.

Gạo chợ nước sông nuôi con khôn lớn,
Sông lở bồi, bên cạn bên sâu.
Dòng xuôi ngược, đục trong lẫn lộn.
Chan nắng sương tóc mẹ sớm phai màu.

Con kiêu hãnh vì con cua con ốc,
Và cơm rau nhưng đã được nên người.
Con kiêu hãnh vì đời con có mẹ,
Người mẹ quê, nhưng trên cả tuyệt vời!
Tôi kiêu hãnh vì đời tôi có mẹ,
Mẹ quê mùa, mà vĩ đại lắm người ơi!

KHA TIỆM LY

Tên thật: Thái Quốc Tế
Địa chỉ: 99/5 Đinh Bộ Lĩnh, Phường 2, TP Mỹ Tho
Tel: 0987 701 952


Nói về người mẹ chúng ta có rất nhiều, nhiều lắm, những bài chứa chan đi cùng năm tháng, có những bài gấp sách vào rồi mà lòng ta thổn thức khôn nguôi, gấp sách vào ta muốn chạy đi tìm mẹ để nói một câu: Xin lỗi mẹ! con sai rồi mà mẹ ta ở mãi cuối trời, ta đành khựng lại mà nói rằng: Mẹ ơi! Mẹ vĩ đại, con chưa xứng với mẹ…Bài thơ “Nhớ mẹ” của thi sĩ Kha Tiệm Ly là một trong bài đó.

Mở đầu bài thơ tác giả giới thiệu về mẹ với lới trách móc con bướm vàng:

Trăm cây vườn cớ chi không đậu,
Sao bướm vàng đậu nhánh mù u?

Vì con bướm vàng đậu nhánh mù u nên  hệ quả là

Để mẹ có chồng từ năm mười sáu,
Cho tiếng võng buồn theo những lời ru!

Chất ca dao được tưới ngay vào khổ đầu bài thơ như lời tha thiết về mẹ, tuổi mười sáu, tuổi mà ngưới thiếu nữ mới lớn còn non lắm chưa kịp một ngày vui của tuổi nữ sinh  thì đã phải theo chồng cho lời ru buồn, ta như nhìn thấy thiếu phụ bồng con nhìn ra ngoài trông các cùng tuổi đang vui đùa tới lớp với nỗi buồn trĩu nặng…
Đọc tiếp bài thơ ta thấy người mẹ còn là một chinh phụ…xót xa quá, có lẽ chỉ có ai có chồng đi chinh chiến mới hiểu hết câu này.

Tóc biếng chải che gối buồn hiu hắt,
Lệ mẹ buồn như những hạt sương khuya.

Cái răng, cái tóc là góc con người” với người phụ nữ tuổi trăng tròn thì góc đẹp ấy quan trọng nhường nào vậy mà mẹ hy sinh cả góc đẹp ấy để nhớ chồng, sương đọng trên mắt mẹ hay mắt mẹ đọng sương bởi:

“chinh chiến mấy ai về?”

Vâng! hàng nghìn năm trước nhà thơ Vương Hàn (thời nhà Đường) đã có lời nhận xét thế về chiến tranh như thế, tác giả nhờ người xưa diễn lại lòng mình, lòng mẹ nỗi nhớ mà tia hy vọng chỉ là le lói, nỗi nhớ ấy kết vào sợi tóc khó gỡ, làm sao mẹ gỡ, mẹ để kết như tình vợ chồng mà mẹ đã chấp nhận, mẹ chỉ gỡ khi nào gặp chồng…
 Bài thơ lôi cuốn ta hành trình cùng người mẹ trẻ trên cung đường cuộc đời, hãy nghe tiếp:

Khi thương nhớ mà mùa yêu không trở lại,

Thật thiết tha, mẹ cứ nhớ, cứ yêu …tình yêu của mẹ trong tâm tưởng chứ có thật đâu bởi:
Mùa yêu không trở lại”. Có người nói về người lính như sau “các anh để mùa Xuân ở lại”. Đúng! nhưng chưa đủ người phụ nữ ngóng chồng nơi chiến trận cũng để mùa Xuân ở lại, và tuổi Xuân của mẹ qua mau lắm..

Thì hoa úa xào đâu đợi buổi tàn thu!
Khi cây nhớ không kết hoa tình ái,
Thì đâu chờ tháng bảy mới mưa ngâu!
Mẹ đơn chiếc giữa cuộc đời bởi
Là thiếu phụ trong thời con gái,
Nắng hạ cháy da, quên cả má môi hồng.
 
Mẹ quên không còn nghĩ đến mình nữa,những vất vả lo toan một vai gánh vác gia đình giữa thời binh lửa gian lao ấy mẹ quên cả là mình già trước tuổi

Trong binh lửa, hoa quên mình phai sắc,
Chăn gối buồn, quên bẵng buổi chiều đông!

Mẹ quên mình, quên tất cả vì con. Mẹ ơi! Con thật vô tư! bây giờ thì con hiểu rồi (khi con dã là cha,là mẹ) sao lúc ấy con chỉ thấy mình có áo mới là thích, con làm sao hiểu được để có manh áo mới cho con mẹ đã vất vả chừng nào.
Mẹ nhường cho con tất cả để cho con lớn khôn:

Mẹ áo rách, con khoe người áo mới.
Con vô tư ở lứa tuổi học trò.
Vai mẹ chai bởi bạc tiền cơm áo,
Cơm vét nồi sau những lúc con no!

Tác giả dắt ta đi tiếp, lời thơ mộc mạc tha thiết giống như kể chuyện cổ tích đưa người đọc vào biển tình mẫu tử
Con đường mưu sinh khó khăn ấy bây giờ có cả hành trình của con, cứ như thế năm tháng trôi đi với cua, ốc nhưng con thì lớn trường thành còn mẹ

Chan nắng sương tóc mẹ sớm phai màu.

Con hoàn toàn tự hào về mẹ.

Con kiêu hãnh vì đời con có mẹ,
Người mẹ quê, nhưng trên cả tuyệt vời!
Tôi kiêu hãnh vì đời tôi có mẹ,
Mẹ quê mùa, mà vĩ đại lắm người ơi!

Chúng ta hoàn toàn có quyền tự hào về mẹ của mình, những người mẹ vĩ đại đã nuôi ta khôn lớn thành trong bom rơi đạn nổ, bằng áo sờn vai, chân trần mò cua, bắt ốc, mẹ một tay nuôi và dạy con trưởng thành và thành công trong cuộc sống.Đúng bài thơ không nói nhưng ta như thấy có lời nhắn nhủ rằng: Sao bây giờ có người có cuộc sống đầy đủ mà vẫn để mẹ buồn?Như thế là có lỗi với MẸ. Hãy phấn đấu cho xứng với mẹ.
  Đọc xong bài thơ tôi thây bâng khuâng, nước mắt  đã tràn mi tự lúc nào,lệ nhỏ ướt trang thơ mà lòng thổn thức với đoạn kết có hậu, lời nhắn nhủ ẩn chứa bên trong. Cảm ơn nhà thơ đã nói hộ chúng tôi những nỗi lòng.
 Tôi không phải nhà phê bình, nghĩ sao nói vậy, có gì chưa phải mong quý vị và thi sĩ Kha Tiệm Ly lượng thứ.,.

TRANG HẠNH
6-3-2013

1 nhận xét:

  1. Cho đến nay tôi mới dọc dược bài bình nầy!

    "Đúng bài thơ không nói nhưng ta như thấy có lời nhắn nhủ rằng: Sao bây giờ có người có cuộc sống đầy đủ mà vẫn để mẹ buồn?Như thế là có lỗi với MẸ. Hãy phấn đấu cho xứng với mẹ."

    Cám ơn Trang Hạnh đã thấu hiểu được chủ đích của bài thơ

    Cám ơn bạn đã mất nhiều thời gian để viết lời bình.

    Thân chúc bạn và quý quyến an khang

    Kha Tiệm Ly

    Trả lờiXóa

Cám ơn bạn đã thảo luận!