Thứ Tư, 5 tháng 12, 2012

“Xuân này em có về? của Nghiêm Khánh - Trần Thị Quỳnh Hoa


 Xem hình



Tôi không chuyên về bình luận. Vì vậy xưa nay tôi không dám bình luận bất kỳ một bài thơ nào, những điều tôi viết chỉ là một cảm nhận rất riêng. Sáng nay, trong buổi sớm trời se lạnh, trải lòng mình đến với những kỷ niệm của Nghiêm Khánh mà tôi tưởng như đó là kỷ niệm của chính tôi. Chơt thấy Tây Ninh quê mình thật đáng yêu vô cùng. Với lòng cảm xúc vô cùng tôi mạo muội viết vài dòng cảm nhận. Chỉ là những cảm nhận rất riêng Nếu có gì không đúng ý với tác giả và quí bạn đọc, mong được sự cảm thông.
 Cảm nhận về bài thơ:
Tôi thích bài thơ này của tác giả Nghiêm Khánh.
 “ Xuân này em có về không ?” Ngay tựa bài thôi, dường như đã thấy được nỗi băn khoăn của tác giả khi mùa xuân đang cận kề, để rồi khi đọc những vần thơ của anh tôi chợt nhận ra… đây không chỉ là thơ nữa, nó còn thể hiện tâm trạng rất thật, là lời tự sự chân thành của anh, một bài thơ tình tự  mang đậm hình bóng quê nhà. Mời các bạn hãy đọc bài thơ và cùng tôi cảm nhận các bạn nhé.
“Xuân này em có về? 
em có đếm?
mấy mùa xuân rồi không gặp
tự lúc nào
mình đến với trời Tây
tóc thề xưa
hương bưởi đã thôi bay
trong nắng ấm
Tây Ninh những mùa xuân mới

em ơi!
dốc Tòa xưa đang mong đợi
ta sánh vai
về thăm phố cũ Gia Long
bên con lạch
ngày xưa đợi những ước mong
cầu Quan mới
ta qua vui ngày gặp lại

chén chè bưởi
ngọt tình xưa e ngại
nhấp trà sen
thơm ngát giữ ấm lòng
trang điểm nhé!
em thêm chút má hồng
làm đẹp mới
dòng sông ngày xuân đến.
11.2012
Mở đầu bài thơ không phải là những hình ảnh của buổi đông tàn, cũng không phải là những âm thanh rộn rã chào đón xuân hay là những lời than thở cho tình ly biệt như chúng ta thường đọc thấy ở một vài bài thơ khác. Tác gỉa đã mở đầu bằng một câu hỏi dường như không thể ngắn hơn :
Em có đếm ?
Vâng ! Rất ngắn gọn. Tôi tự hỏi tại sao tác gỉa không viết:“ em có đếm không em ?”, hay là :“ em ơi, em có biết !”…nó cũng là một câu hỏi đấy chứ ?!  Vì sao  câu hỏi chỉ gói gọn trong 3 từ : “ Em có đếm ?” 
Vâng ! rõ ràng cái ngắt ngang đột ngột của câu hỏi mở đầu cho ta thấy một niềm khoắc khoải được chôn dấu những trăntrở từ rất lâu trong lòng tác giả, vì vòng xoáy cuộc đời có đôi lúc anh tưởng chừng như đã lãng quên …Mãi đến hôm nay, trong không khí chuyển giao của đất trời, trong tiết trời se lạnh tác gỉa bỗng thấy bồn chồn, niềm thương nhớ bậc thành lời, anh thảng thốt kêu lên :
“Em có đếm ?”
Đây cũng là một nghệ thuật khéo léo của anh, cái ngắt quảng đột ngột khiến ta quan tâm hơn, nó thôi thúc ta phải tìm hiểu xem…điều gì đã làm tác giả bàng hoàng như vậy! Thì ra là đó là nỗi niềm xa cách, là sự nhớ nhung một người với một người, thì ta hãy đọc tiếp: 
“Em có đếm ?
Mấy mùa xuân rồi không gặp…” 
Âu đó cũng là lẽ thường tình thôi bạn nhỉ !  Tôi và các bạn, có ai không thấy nao lòng trước sự thay đổi của đất trời chào đón một năm mới. Cái se se lạnh của ngọn gió đầu đông dễ làm cho người ta gợi nhớ…và Nghiêm Khánh cũng không ngoại lệ. Chẳng phải nhà thơ Xuân Diệu,  cũng đã từng thảng thốt kêu lên :
Hôm nay lạnh mặt trời đi ngủ sớm
Anh nhớ em, em ơi, anh nhớ em…
Với Nghiêm Khánh, niềm cảm xúc không dồn dập  như vậy, bởi anh đang đứng ở nửa triền dốc của đời người, nên cái nhớ của anh điềm đạm, đầm thấm hơn. Vốn có tâm hồn thơ lai láng nhưng với lối viết chân phương, không hoa mỹ, không cầu kỳ gượng ép ; Nghiêm Khánh  đã chuyển tải nỗi nhớ của mình đến với người đọc thật tự nhiên. 
Thì đây, chúng ta hãy nghe tiếng lòng của tác giả trong đoạn thơ tiếp theo : 
tự lúc nào
mình đến với trời Tây
tóc thề xưa
hương bưởi đã thôi bay
trong nắng ấm
Tây Ninh những mùa xuân mới 
Đọc đoạn thơ này, tôi nghe lòng mình mềm đi bởi những hình ảnh dịu dàng, phảng phất đâu đây vị hương chân quê mộc mạc.
Vâng! Mùa xuân luôn gắn liền với hương hoa. Và thật dễ thương làm sao khi với tác giả , nó không phải là hương của những loại hoa đắt tiền. Cái đã làm tác giả bồn chồn, thổn thức để phát tiết thành thơ chỉ là mùi hương thân quen mộc mạc :
Tóc thề xưa
hương bưởi đã thôi bay
Phải, là hương bưởi thôi.  Đơn sơ vậy đó, nhưng cái đơn sơ ấy lại gắn liền với hình ảnh yêu thương của “em” nên ta dễ hiểu nó đã làm tác giả không khỏi cồn cào, luyến nhớ.
Hình ảnh gợi nhớ  đã đành, nhưng cách ngắt câu của tác gỉa mới thật là tinh tế.  Cái nhịp ngắt ấy như nhắc nhở, nhấn mạnh và xoáy sâu vào người đọc hình ảnh đẹp thơ mộng của người xưa: “Tóc thề xưa” và “hương bưởi”  luôn sống mãi trong lòng,dẫu có qua mấy mùa mưa nắng.
           Không chỉ khéo léo trong cách ngắt câu chuyển ngữ, tác gỉa còn chứng tỏ sự sâu sắc trong chọn lọc ngôn từ. Giản dị nhưng sâu lắng, đó cũng là phong cách của thơ Nghiêm Khánh. Ta hãy xem : 
tóc thề xưa
hương bưởi đã thôi bay
trong nắng ấm
Tây Ninh những mùa xuân mới
Thật vậy ! từ “nắng ấm” đươc sử dụng trong thơ đã thể hiện hết cái thần thái của thơ anh.  Ai cũng biết cái nắng ở Tây Ninh là cái nắng “ nung người” nhưng với tác gỉa lại là “nắng ấm”. Nó không chỉ hàm ý cho biết cái lạnh của những ngày cuối năm đang lãng vãng quanh đây mà còn cho thấy tư tưởng lạc quan của tác giả. Anh không theo lối sáo mòn của một vài người làm thơ thường than khóc khi nhớ về kỷ niệm (bản than tôi, đôi khi cũng vướng), mà những hình ảnh xưa như là một luồn  sáng ấm áp giúp anh ấm lòng  để anh có thể vững vàng bước qua cái khắc nghiệt của cuộc đời, tin vào một mùa xuân mới đang tới…
Những kỷ niệm đó là gì, lại có sức mạnh thần kỳ vậy? Ta hãy theo ngòi bút của anh :
em ơi!
dốc Tòa xưa đang mong đợi
ta sánh vai
về thăm phố cũ Gia Long
bên con lạch
ngày xưa đợi những ước mong
cầu Quan mới
ta qua vui ngày gặp lại

chén chè bưởi
ngọt tình xưa e ngại
nhấp trà sen
thơm ngát giữ ấm lòng 
Ở đoạn thơ này, Nghiêm Khánh đã đưa lòng minh trở về với những ngày xưa thân ái, bằng những ngắt nhịp dịu dàng có âm điệu du dương , tác giả đưa ta đến những địa danh gắn liền với hình ảnh của quê hương.   “Dốc toà”, “phố cũ Gia Long” “ cầu Quan” là những địa điểm rất quen thân của người dân Tây Ninh và đặc biệt  là những kỷ niệm gợi nhớ gợi thương với tác giả.
Vâng, có những việc tưởng chừng như bình thường nhưng khi thiếu vắng nó ta bỗng ray rức, nhớ mãi khôn nguôi.
Có lẽ tôi cũng không cần giấu giếm lòng mình, chính đoạn thơ nghe như nhạc điệu  này đã tạo ấn tượng cho tôi cảm nhận được cái dịu dàng, sâu lắng, cái tinh tuý của bài thơ. Và cảm được cái thần thái của  bài thơ, như một lời nhắn nhủ đến tha nhân  : hồn nhiên, mộc mạc, yêu đời, yêu người.
  Ta hãy nghe lời mời gọi của tác giả với người xưa, lời mời gọi chân tình tha thiết hứa hẹn những điều tốt đẹp của ngày gặp lại :
trang điểm nhé!
em thêm chút má hồng
làm đẹp mới
dòng sông ngày xuân đến
Thay cho lời kết :
Tôi đọc khá nhiều bài thơ của Nhiêm Khánh, anh viết hồn nhiên và mộc mạc nhưng rất chân tình. Cách viết tự nhiên, không cần hoa mỹ cầu kỳ đó đã tạo nên một thi phong riêng của anh. Cũng chính lối viết chân phương đó đã đưa những đứa con tinh thần của anh ngày càng đến gần hơn với bạn đọc.
"Xuân này em có về ? ". Theo tôi, đây là một trong những tác phẩm thành công nhất của anh.  Đọc bài thơ có giai điệu du dương, trầm bỗng tôi ao ước, giá như bài thơ được phổ nhạc thì hay biết mấy! Tây Ninh sẽ lại có thêm một ca khúc nồng nàn như lời tình tự của quê hương. 
  Xin chúc mừng tác giả!
 TT QH

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Cám ơn bạn đã thảo luận!